14 مهر 1405
#پیام_ایمنی (شماره ۱۷)
🏗️ «ایمنی سازه‌ها و تأسیسات موقت کارگاه»
⚜️ موقت است؛ اما باید ایمن باشد.
✴️ به اطلاع کلیه مهندسان ناظر، مجریان ذی‌صلاح و عوامل فنی و اجرایی پروژه‌های ساختمانی می‌رساند:
بخش قابل‌توجهی از سازه‌ها و تأسیسات مورد استفاده در مرحله اجرای ساختمان، ماهیتی موقت دارند؛ اما «موقت بودن» هرگز به معنای کم‌اهمیت بودن الزامات ایمنی آنها نیست.
این اجزا در طول اجرای پروژه ممکن است تحت تأثیر بارهای اجرایی، ضربه، جابه‌جایی، شرایط جوی و تغییرات ناشی از پیشرفت عملیات قرار گیرند؛ ازاین‌رو پایداری، استحکام و شرایط ایمن آنها باید پیش از بهره‌برداری و در تمام مدت استفاده مورد توجه قرار گیرد.
🔹 سازه‌ها و اجزای موقت کارگاه باید متناسب با نوع استفاده، بارهای وارده و شرایط محیطی، از استحکام و پایداری کافی برخوردار باشند.
🔹 استقرار، اتصال، مهاربندی و تکیه‌گاه اجزای موقت باید به‌گونه‌ای باشد که از لغزش، جابه‌جایی، واژگونی یا ناپایداری آنها جلوگیری شود.
🔹 تأسیسات موقت کارگاه، به‌ویژه شبکه و تجهیزات برق موقت، روشنایی و کابل‌کشی‌ها، باید متناسب با شرایط محیط کارگاه اجرا و در برابر آسیب‌های مکانیکی و سایر مخاطرات قابل پیش‌بینی حفاظت شوند.
🔹 مسیرهای دسترسی، سکوها، گذرگاه‌ها، حفاظ‌ها و سایر اجزای موقت مورد استفاده در کارگاه باید در تمام مدت بهره‌برداری، پایدار، سالم و قابل استفاده ایمن باقی بمانند.
🔹 هرگونه تغییر، جابه‌جایی، بازکردن یا حذف اجزایی که می‌تواند بر پایداری یا ایمنی مجموعه اثرگذار باشد، باید با توجه به پیامدهای ایمنی آن انجام شود.
🔹 پس از وقوع شرایطی که می‌تواند بر ایمنی اجزای موقت اثر بگذارد ـ از جمله باد شدید، بارندگی، برخورد تجهیزات، تغییر شرایط کارگاه یا انجام عملیات مجاور ـ وضعیت آنها باید مجدداً بررسی شود.
🔹 اجزای آسیب‌دیده، تغییرشکل‌یافته، لق یا فاقد پایداری کافی نباید تا زمان رفع نقص مورد بهره‌برداری قرار گیرند.
🔸 مهندسان ناظر در حدود وظایف و مسئولیت‌های حرفه‌ای خود، در بازدیدهای کارگاهی باید به وضعیت آشکار سازه‌ها و تأسیسات موقت، نحوه استقرار و مهاربندی آنها، آثار جابه‌جایی، آسیب یا تغییرشکل و مخاطرات ناشی از تغییر شرایط کارگاه توجه کرده و موارد مغایر با الزامات ایمنی را حسب مورد در گزارش‌های نظارتی منعکس و پیگیری نمایند.
🔸 مجریان ذی‌صلاح نیز باید تمهیدات لازم برای اجرای ایمن، کنترل، نگهداری و رفع نواقص سازه‌ها و تأسیسات موقت را در طول مدت استفاده فراهم کرده و از بهره‌برداری از اجزای ناایمن جلوگیری نمایند.
⚠️ سازمان نظام مهندسی ساختمان استان زنجان یادآور می‌شود:
یک سازه یا تأسیسات موقت ممکن است تنها برای بخشی از دوره اجرای پروژه مورد استفاده قرار گیرد؛ اما در همین مدت نیز یک مهاربندی نامطمئن، تغییر کنترل‌نشده یا کاهش پایداری می‌تواند زمینه‌ساز حادثه‌ای جدی باشد.
بنابراین کنترل ایمنی تنها در زمان نصب کافی نیست؛ وضعیت سازه‌ها و تأسیسات موقت باید در طول دوره استفاده و به‌ویژه پس از هر تغییر یا رویداد مؤثر بر ایمنی، مجدداً مورد توجه قرار گیرد.
🔹 توصیه اجرایی به مهندسان ناظر
در بازدید از کارگاه، سازه‌ها و تأسیسات موقت را صرفاً به دلیل «موقت بودن» کم‌اهمیت تلقی نکنید.
به‌ویژه به این سه نشانه حساس باشید:
«تغییر در وضعیت استقرار یا تکیه‌گاه‌ها»
«کاهش، جابه‌جایی یا حذف مهاربندی‌ها»
«آسیب، لقی یا تغییرشکل اجزا
مشاهده هر یک از این موارد می‌تواند نشانه‌ای از تغییر شرایط ایمنی و ضرورت بررسی دقیق‌تر باشد.
🔔 یادآوری
پیش از بهره‌برداری و پس از هر تغییر مؤثر، یک سؤال مهم مطرح است:
«آیا این سازه یا تأسیسات موقت، در شرایط فعلی کارگاه همچنان ایمن و پایدار است؟»
اگر پاسخ روشن نیست، پیش از ادامه بهره‌برداری باید وضعیت ایمنی آن بررسی شود.
━━━━━━━━━━━━━━━
🔰 موقت است؛ اما باید ایمن باشد.
⚠️ ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی یک انتخاب نیست؛ یک الزام قانونی و حرفه‌ای است.