07 مهر 1405
#پیام_ایمنی (شماره ۱۶)
🪜 «ایمنی نردبان‌ها؛ صعود ایمن از انتخاب درست آغاز می‌شود»
⚜️ تأکید بر الزامات ایمنی استفاده از نردبان در کارگاه‌های ساختمانی
✴️ به اطلاع کلیه مهندسان ناظر، مجریان ذی‌صلاح و عوامل اجرایی پروژه‌های ساختمانی می‌رساند:
نردبان یکی از ساده‌ترین و در عین حال پرکاربردترین وسایل دسترسی در کارگاه‌های ساختمانی است؛ اما همین وسیله ساده، در صورت انتخاب نامناسب، استقرار نادرست یا استفاده غیراصولی، می‌تواند زمینه‌ساز سقوط و حوادث جدی شود.
بر اساس الزامات مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ـ ویرایش پنجم ۱۴۰۳، استفاده از نردبان در کارگاه ساختمانی تابع ضوابط مشخصی است و سلامت، استقرار، نحوه استفاده و شرایط محیطی آن باید پیش از استفاده مورد توجه قرار گیرد.
🔹 نردبان باید از نظر نوع، جنس، ابعاد، ظرفیت بارگذاری و نحوه نصب، متناسب با شرایط محیطی و نوع عملیات انتخاب شود.
🔹 استفاده از نردبانی که پایه‌ها یا پله‌های آن ترک‌خورده، آسیب‌دیده یا دارای نقص باشد، مجاز نیست. همچنین پایه‌ها و پله‌های نردبان نباید به مواد روغنی یا لغزنده آلوده باشند.
🔹 پایه‌ها و تکیه‌گاه نردبان باید روی سطحی ثابت و مطمئن قرار گیرند؛ به‌گونه‌ای که احتمال لغزش یا جابه‌جایی آن وجود نداشته باشد.
🔹 هنگام بالا رفتن یا پایین آمدن، فرد باید همواره رو به نردبان باشد و «سه نقطه اتکا» را حفظ کند؛ یعنی در هر لحظه دو دست و یک پا یا دو پا و یک دست با نردبان در تماس باشد.
🔹 حمل بار با دست هنگام استفاده از نردبان ممنوع است؛ زیرا می‌تواند تعادل فرد و امکان حفظ سه نقطه اتکا را مختل کند.
🔹 از یک نردبان نباید بیش از یک نفر به‌طور هم‌زمان استفاده کند.
🔹 نردبان یک‌طرفه قابل حمل باید با شیب مناسب مستقر شود. فاصله پایه نردبان از پای سازه باید تقریباً یک‌چهارم فاصله عمودی تکیه‌گاه فوقانی نردبان تا سطح مبنا باشد.
🔹 قرار دادن جعبه، بشکه، آجر یا اجسام مشابه در زیر پایه‌های نردبان برای افزایش ارتفاع، همچنین اتصال غیراصولی دو نردبان کوتاه به یکدیگر، ممنوع است.
🔹 نردبان دوطرفه باید دارای قید یا ضامن مناسب باشد تا هنگام استفاده از باز یا بسته شدن ناخواسته آن جلوگیری شود.
🔹 قرار دادن نردبان مقابل دری که امکان باز شدن دارد، مجاز نیست؛ مگر آنکه در به‌طور مطمئن بسته یا قفل شده باشد.
🔹 در شرایط بارندگی یا زمانی که احتمال لغزش پایه‌ها وجود دارد، استفاده از نردبان باید متوقف شود؛ مگر آنکه با تمهیدات مناسب از لغزش و حرکت پایه‌ها جلوگیری شده و تکیه‌گاه فوقانی نیز از پایداری کافی برخوردار باشد.
🔸 مهندسان ناظر در حدود وظایف و مسئولیت‌های حرفه‌ای خود، در بازدید از کارگاه به وضعیت ظاهری نردبان، نحوه استقرار و مهار، سطح زیر پایه‌ها، محل تکیه‌گاه و شیوه استفاده از آن توجه کرده و موارد مغایر با الزامات ایمنی را در گزارش‌های نظارتی منعکس و حسب مورد پیگیری نمایند.
🔸 مجریان ذی‌صلاح نیز باید از فراهم بودن وسایل دسترسی مناسب و ایمن اطمینان حاصل کرده و از به‌کارگیری نردبان‌های معیوب، نامتناسب یا مستقرشده به روش ناایمن جلوگیری کنند.
⚠️ سازمان نظام مهندسی ساختمان استان زنجان یادآور می‌شود:
نردبان، «جایگاه کار» نیست؛ وسیله دسترسی است.
بسیاری از حوادث نردبان نه به دلیل شکست ناگهانی آن، بلکه به علت استقرار نامناسب، لغزش پایه‌ها، دسترسی بیش از حد فرد به طرفین یا شیوه نادرست صعود و فرود رخ می‌دهد.
📖 مستند قانونی
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان
«ایمنی، بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا»
ویرایش پنجم ـ ۱۴۰۳
▪️ بخش ۱۲-۷: وسایل دسترسی
▪️ بخش ۱۲-۷-۳: نردبان
همچنین در مبحث دوازدهم، رعایت مفاد «آیین‌نامه ایمنی کار در ارتفاع» مصوب شورای عالی حفاظت فنی در استفاده از نردبان در کارگاه ساختمانی الزامی دانسته شده است.
🔹 توصیه اجرایی به مهندسان ناظر
در بازدید از کارگاه، تنها به وجود نردبان اکتفا نکنید.
سه موضوع را سریع کنترل کنید:
«سلامت نردبان، استقرار و مهار مناسب، نحوه استفاده فرد»
گاهی یک نردبان کاملاً سالم، فقط به دلیل استقرار نادرست می‌تواند به یک خطر جدی سقوط تبدیل شود.
🔔 یادآوری
قبل از صعود، سه سؤال ساده:
آیا نردبان سالم است؟
آیا پایه و تکیه‌گاه آن مطمئن است؟
آیا می‌توان هنگام صعود سه نقطه اتکا را حفظ کرد؟
اگر پاسخ هرکدام «خیر» است، صعود را آغاز نکنید.
━━━━━━━━━━━━━━━
🔰 نردبان ایمن؛ صعود مطمئن
⚠️ ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی یک انتخاب نیست؛ یک الزام قانونی و حرفه‌ای است.