10 شهریور 1405
#پیام_ایمنی (شماره ۱۳)
⚠️ (کار در ارتفاع؛ ایمنی پیش از صعود) ⚠️
⚜️ تأکید بر رعایت الزامات ایمنی و پیشگیری از سقوط در کارهای ساختمانی در ارتفاع
✴️ به اطلاع کلیه مهندسان ناظر، مجریان ذیصلاح و عوامل اجرایی پروژههای ساختمانی میرساند: فعالیت در لبه طبقات، بامها، داربستها، اسکلت ساختمان و سایر نقاط مرتفع، از عملیات پرخطر کارگاههای ساختمانی محسوب میشود. نبود حفاظت مناسب در لبهها، استفاده نادرست از تجهیزات دسترسی، نقص تجهیزات حفاظت فردی و انجام کار بدون پیشبینی سامانه مناسب پیشگیری یا توقف سقوط، میتواند یک فعالیت معمول کارگاهی را در چند لحظه به حادثهای جبرانناپذیر تبدیل کند.
🔶 بر اساس الزامات مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ـ ویرایش پنجم ۱۴۰۳، در انجام کار در ارتفاع باید ابتدا از روشها و سازههای حفاظتی مناسب برای جلوگیری از سقوط استفاده شود و در شرایطی که امکان تعبیه حفاظت مناسب وجود ندارد، تجهیزات حفاظت فردی استاندارد کار در ارتفاع از جمله پیکربند کامل بدن، طناب مهار و سایر وسایل متوقفکننده سقوط مورد استفاده قرار گیرد.
🔹 حفاظت جمعی بر حفاظت فردی مقدم است. لبههای در معرض سقوط، سکوها و جایگاههای کار باید حسب شرایط عملیات با نرده، حفاظ یا سایر سازههای حفاظتی مناسب ایمن شوند. همچنین در مواردی که نصب سکوی کار و نرده حفاظتی در ارتفاع بیش از ۳/۵ متر امکانپذیر نباشد، مبحث دوازدهم استفاده از تور ایمنی را با شرایط مشخص پیشبینی کرده است.
🔹 تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع باید متناسب، استاندارد و سالم باشند. در کارهایی در ارتفاع که امکان تعبیه سازه حفاظتی برای جلوگیری از سقوط وجود ندارد، باید تجهیزاتی مانند پیکربند، طناب مهار و سایر وسایل متوقفکننده سقوط در اختیار کارگران قرار گیرد.
🔹 بازرسی پیش از استفاده الزامی است. پیش از هر بار استفاده از تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع، تمام قسمتها و اجزای آن باید از نظر خوردگی، پارگی، بریدگی و سایر عیوب و نواقص توسط شخص دارای صلاحیت بررسی و کنترل شود. تجهیزات حفاظت فردی نیز باید بهصورت مستمر بازرسی و در صورت لزوم تعمیر یا تعویض شوند.
🔹 اتصال ایمن، حلقه اصلی حفاظت در برابر سقوط است. استفاده از پیکربند بدون اتصال مناسب، حفاظت مؤثری ایجاد نمیکند. در عملیات کار در ارتفاع باید اتصال به نقاط مطمئن و استفاده صحیح و مستمر از سامانه حفاظت در برابر سقوط مورد توجه قرار گیرد.
🔹 در کنار حفاظت از فرد، باید خطر سقوط ابزار و مصالح از ارتفاع نیز کنترل شود. محدوده زیر عملیات باید متناسب با خطر مدیریت شده و تمهیدات لازم برای جلوگیری از سقوط اشیا و قرار گرفتن افراد در معرض آن پیشبینی شود.
🔸 مهندسان ناظر در حدود وظایف و مسئولیتهای حرفهای خود، در بازدیدهای کارگاهی باید وضعیت حفاظت لبهها و نقاط دارای خطر سقوط، شرایط سکوها و مسیرهای دسترسی، وضعیت ظاهری داربستها و تجهیزات حفاظت فردی، نحوه استفاده از پیکربند و طناب مهار و سایر شرایط آشکار مؤثر بر ایمنی کار در ارتفاع را مورد توجه قرار داده و موارد مغایر با الزامات ایمنی را در گزارشهای نظارتی منعکس کنند.
🔸 مجریان ذیصلاح نیز موظفاند پیش از آغاز عملیات، مخاطرات کار در ارتفاع را شناسایی و روش ایمن انجام کار را پیشبینی کنند؛ سازهها و تجهیزات حفاظتی مناسب را فراهم آورند، تجهیزات حفاظت فردی استاندارد و سالم در اختیار عوامل اجرایی قرار دهند و از انجام عملیات در شرایط ناایمن جلوگیری کنند.
⚠️ سازمان نظام مهندسی ساختمان استان زنجان با تأکید بر مسئولیت حرفهای، فنی و قانونی عوامل دخیل در ساختوساز یادآور میشود: صرف پوشیدن پیکربند به معنای ایمن بودن کار در ارتفاع نیست؛ حفاظت مناسب لبهها، انتخاب روش دسترسی ایمن، سلامت تجهیزات، نقطه اتصال مطمئن و استفاده صحیح و مستمر از سامانه حفاظت در برابر سقوط، مجموعهای بههمپیوسته برای پیشگیری از حادثه هستند.
📖 مستند قانونی
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ـ ویرایش پنجم ۱۴۰۳
فصل ۱۲-۴: تجهیزات حفاظت فردی
الزامات مربوط به پیکربند (حمایلبند کامل بدن)، طناب مهار و سامانههای فردی توقف سقوط
فصل ۱۲-۵: وسایل و سازههای حفاظتی
الزامات مربوط به حفاظت در برابر سقوط و تورهای ایمنی
همچنین «آییننامه ایمنی کار در ارتفاع» مصوب شورای عالی حفاظت فنی
🔹 توصیه اجرایی به مهندسان ناظر
در بازدید از عملیات در ارتفاع، صرفاً وجود کلاه ایمنی یا پیکربند را ملاک ایمنی قرار ندهید؛ در حدود وظایف نظارتی، حفاظت لبهها، وضعیت محل و سکوی کار، دسترسی ایمن، سلامت ظاهری تجهیزات، نحوه اتصال پیکربند و طناب مهار، خطر سقوط ابزار و مصالح و محدوده زیر عملیات را نیز مورد توجه قرار دهید و شرایط ناایمن را در گزارش نظارتی منعکس و پیگیری نمایید.
🔔 یادآوری
در کار در ارتفاع، تجهیزات حفاظت فردی آخرین لایه دفاعی هستند، نه اولین اقدام. تا حد امکان باید خطر سقوط با انتخاب روش مناسب کار و استفاده از حفاظتهای جمعی کنترل شود و هرجا این حفاظت کافی یا قابل اجرا نیست، سامانه مناسب حفاظت فردی در برابر سقوط بهدرستی مورد استفاده قرار گیرد.
━━━━━━━━━━━━━━━
🔰 کار در ارتفاع؛ ایمنی پیش از صعود
⚠️ ایمنی در کارگاههای ساختمانی یک انتخاب نیست؛ یک الزام قانونی و حرفهای است.