تأکید بر آمادگی در شرایط اضطراری و پیشگیری و مقابله با آتش‌سوزی در کارگاه‌های ساختمانی

03 شهریور 1405


#پیام_ایمنی (شماره ۱۲)

⚠️ (آمادگی امروز، ایمنی در شرایط اضطراری) ⚠️


⚜️ تأکید بر آمادگی در شرایط اضطراری و پیشگیری و مقابله با آتش‌سوزی در کارگاه‌های ساختمانی

✴️ به اطلاع کلیه مهندسان ناظر، مجریان ذی‌صلاح و عوامل اجرایی پروژه‌های ساختمانی می‌رساند: آتش‌سوزی، انفجار، برق‌گرفتگی، حوادث ناشی از عملیات اجرایی و سایر وضعیت‌های اضطراری ممکن است در مدت کوتاهی شرایط عادی یک کارگاه ساختمانی را به موقعیتی پرخطر تبدیل کنند. در چنین شرایطی، دسترسی سریع به تجهیزات مناسب، شناخت مسیرهای خروج، امکان تماس فوری با مراکز امدادی و آمادگی عوامل کارگاه برای واکنش صحیح، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش پیامدهای حادثه دارد.

🔶 بر اساس الزامات مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ـ ویرایش پنجم ۱۴۰۳، مجری (پیمانکار کل) مکلف است مخاطرات احتمالی محیط کار را شناسایی و اقدامات پیشگیرانه و کنترلی لازم را پیش‌بینی کند. همچنین در صورت احتمال وقوع حادثه، عملیات در محدوده خطر باید تا تأمین ایمنی و حفاظت لازم متوقف، افراد از محل خطر دور و اقدامات لازم برای رفع خطر انجام شود. 

🔹 پیشگیری از آتش‌سوزی باید از مدیریت منابع ایجاد حریق آغاز شود. نگهداری مواد و مصالح قابل احتراق و اشتعال از قبیل مواد سوختی، روغن، رنگ، تینر، چسب، پلی‌استایرن، چوب و سایر مواد مشابه باید با رعایت الزامات ایمنی انجام شود و ضایعات قابل احتراق نیز در محل مناسب جمع‌آوری و به‌طور مستمر از کارگاه خارج شوند. سوزاندن این مواد در محل کارگاه ساختمانی ممنوع است. 

🔹 مطابق بند ۱۲-۲-۴-۱۰، وسایل و تجهیزات پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی از جمله کپسول‌های خاموش‌کننده متناسب با نوع حریق باید به همراه نشانه‌های ایمنی در قسمت‌های مختلف کارگاه به‌گونه‌ای مستقر شوند که همواره در معرض دید، در دسترس و آماده استفاده باشند.

🔹 مسیرهای تردد و خروج باید در تمام مدت اجرای پروژه قابل استفاده و عاری از موانع خطرآفرین باشند. انبارش مصالح، تجهیزات و ضایعات نباید به نحوی انجام شود که دسترسی افراد یا امکان واکنش مناسب در وضعیت اضطراری را مختل کند.

🔹 کارگاه باید امکان تماس فوری با مراکز اورژانس و آتش‌نشانی را داشته باشد و امکانات لازم برای امداد، نجات و انتقال اضطراری افراد آسیب‌دیده نیز پیش‌بینی شود. مبحث دوازدهم این تکالیف را صراحتاً برای مجری (پیمانکار کل) مقرر کرده است.

🔸 مهندسان ناظر در حدود وظایف و مسئولیت‌های حرفه‌ای خود، در بازدیدهای کارگاهی باید وضعیت عمومی ایمنی، وجود مخاطرات آشکار حریق، نحوه نگهداری مواد قابل اشتعال، دسترسی به تجهیزات اطفای حریق، وضعیت مسیرهای تردد و خروج و سایر شرایط مؤثر بر ایمنی را مورد توجه قرار داده و موارد مغایر با الزامات ایمنی را در گزارش‌های نظارتی منعکس کنند.

🔸 مجریان ذی‌صلاح نیز موظف‌اند ضمن شناسایی و کنترل مخاطرات، تجهیزات مناسب پیشگیری و اطفای حریق را فراهم و آماده استفاده نگه دارند، مواد قابل اشتعال و ضایعات را به‌صورت ایمن مدیریت کنند، مسیرهای دسترسی را باز نگه دارند و امکانات ارتباط فوری با مراکز امدادی و انتقال افراد آسیب‌دیده را فراهم نمایند.

⚠️ سازمان نظام مهندسی ساختمان استان زنجان با تأکید بر مسئولیت حرفه‌ای، فنی و قانونی عوامل دخیل در ساخت‌وساز یادآور می‌شود: وجود کپسول آتش‌نشانی به‌تنهایی به معنای آمادگی کارگاه نیست؛ تجهیزات نامتناسب یا غیرقابل‌دسترس، مسیرهای مسدود، انبارش نامناسب مواد قابل اشتعال و نبود امکان واکنش سریع می‌تواند در لحظات نخست یک حادثه، فرصت کنترل آن را از بین ببرد.

🔹 توصیه اجرایی به مهندسان ناظر
در بازدید کارگاهی، تنها وجود کپسول اطفای حریق را کنترل نکنید؛ تناسب خاموش‌کننده با نوع خطر، محل استقرار و دسترسی به آن، وضعیت مواد قابل اشتعال، باز بودن مسیرهای تردد و خروج و امکان تماس سریع با مراکز امدادی را نیز در حدود وظایف نظارتی مورد توجه قرار دهید و در صورت مشاهده شرایط ناایمن، موضوع را در گزارش نظارتی منعکس و پیگیری نمایید.

🔔 یادآوری
در شرایط اضطراری، زمان یکی از مهم‌ترین عوامل کنترل حادثه است. شناسایی خطر پیش از وقوع، دسترسی سریع به تجهیزات مناسب و آمادگی برای واکنش صحیح می‌تواند از گسترش یک حادثه محدود به رویدادی با پیامدهای جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

📖 مستند قانونی
مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ـ ویرایش پنجم ۱۴۰۳
بخش ۱۲-۲-۴: پیشگیری از آتش‌سوزی، سوختگی و برق‌گرفتگی
بند ۱۲-۲-۴-۱۰: وسایل و تجهیزات پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی
همچنین الزامات مبحث دوازدهم درخصوص اقدام در صورت احتمال وقوع حادثه، تماس فوری با اورژانس و آتش‌نشانی و فراهم‌کردن امکانات امداد، نجات و انتقال اضطراری افراد آسیب‌دیده.
━━━━━━━━━━━━━━━
🔰 آمادگی امروز، ایمنی در شرایط اضطراری

⚠️ ایمنی در کارگاه‌های ساختمانی یک انتخاب نیست؛ یک الزام قانونی و حرفه‌ای است.